Nhạc sĩ È cổ Mạnh Hùng: 'Không có Tùng Dương, thử xem!'

“Không nhất mực năm nào cũng phải có diva, nhưng vẫn không thể vắng các sao nhạc nhẹ, vì lẽ này hay lẽ khác. Thế nên, Tùng Dương vẫn phải có thôi! Ví như không có, thử xem!...” - nhạc sĩ Nai lưng Mạnh Hùng - người phụ trách phối khí cho các ca khúc trong chương trình hòa nhạc giang sơn “Yếu tố còn mãi” (diễn ra thường niên lúc 14h ngày Quốc khánh 2.9 tại Hí trường Lớn Hà Nội) - chuyện trò với “Buffet cuối tuần”.

Nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng.

Không phải thiên nhiên mà hình thành đã “có đôi, có cặp”

Khi đảm trách chức danh cố vấn nghệ thuật cho “Luala concert”, anh từng chứng kiến kéo các diva xuống tuyến phố để hấp dẫn dân chúng đến gần hơn với nhạc giao hưởng. Vì sao “Vấn đề còn mãi” năm nay lại không lựa chọn diva?

- Với sức hấp dẫn và độ phủ sóng của mình, diva, và các sao nhạc nhẹ nói phổ biến luôn là một trong những yếu tố cần thiết tạo nên sức lôi cuốn của một chương trình ca nhạc phong cách. Bên cạnh, khi các sao nhạc nhẹ hát cùng dàn nhạc giao hưởng, thì ít phổ thông cũng đưa đến một tuyệt hảo lạ và mới cho một chương trình chuyên về một dòng nhạc vốn dĩ kén người theo dõi như “Nhân tố còn mãi”, tạo điều kiện cho chương trình dễ ợt lan tỏa hơn…

Tuy nhiên, vì tính đặc thù của phân mục mà nhiều khi cũng có những bất cập khá là đáng kể mà phải bằng con mắt trong nghề và chuyên về mảng này mới thấy được. Bởi bình an ra thì các ca sĩ nhạc nhẹ nên hát cùng dàn nhạc nhẹ, ca sĩ thính phòng, opera hát với dàn nhạc giao hưởng, ca sĩ dân dã thì hát cùng dàn nhạc dân tộc… Chẳng hề khi không mà hình thành, nó vốn đã “có đôi, có cặp” thế! Không bạn nào phủ kiếm được khả năng của các diva, nhưng theo tôi, chọn thích hợp nhất để hát với dàn nhạc giao hưởng vẫn phải là những người chuyên về thính phòng, opera... ví dụ như NSND Quang Thọ là chất giọng có âm sắc khác lạ hòa hợp với dàn nhạc giao hưởng. Trong khi đó, rộng rãi sao nhạc nhẹ khi hát cùng dàn nhạc giao hưởng thì thường chạm chán phải những vấn đề về to - nhỏ nhắn, thiếu đi sự co giãn cần có…

Xin lỗi, anh có thể cắt nghĩa rõ hơn được không?

- Vấn đề khác nhau cơ bản giữa dàn nhạc nhẹ và dàn nhạc giao hưởng là vai trò của người chỉ huy dàn nhạc. Giả dụ như dàn nhạc giao hưởng chơi nhịp co dãn nhanh - chậm rãi theo tay chỉ đạo thì dàn nhạc nhẹ chơi nhịp chính xác theo kiểu rô - bốt, không nở nang nhanh - lờ đờ. Ở đây, tôi không có ý nói cái nào hay hơn cái nào, vì mỗi thứ đều mang những nét đẹp đặc trưng của nó. Cũng như một hàng cây thẳng tắp có cái đẹp của nó, nhưng một rừng cây mọc cảm hứng, lô nhô cũng là một vẻ đẹp.

Bất cập đôi khi chính là ở chỗ đấy: Một sự cố thường thấy là các ca sĩ nhạc nhẹ khi hát với dàn nhạc giao hưởng thường hát theo cái nhịp “rô - bốt” đó, nên ít phổ biến khiến cho mất đi vẻ đẹp đặc biệt của thứ âm nhạc trương nở thiên nhiên. Chưa hết, trong thính phòng, opera, khoảng bí quyết giữa âm to nhất và nhỏ tuổi nhất là cực lớn, khi lên thì lên dong dỏng, khi lắng thì lắng đến cùng tận, thì trong nhạc nhẹ, cái biên độ to bé dại ấy lại không giãn bí quyết tới mức đó. Vì thế mà giả dụ như chơi có được sự chuyển động ăn ý, thì sẽ rất dễ xảy ra trạng thái: Dàn nhạc giao hưởng tấn công cứng đờ, hoặc không phát huy được hết công suất của bản thân…

Không nên làm một người “tậu hàng” mãi!

Nhân thức thế sao lần này “Vấn đề còn mãi” vẫn mời… Tùng Dương?

- Vì công tác của tôi ở đây là phối khí nên tôi không nhập cuộc tham gia việc chọn ai, mời bạn nào. Đương nhiên, theo như tôi nắm bắt thì điều đó vẫn là vô cùng quan trọng. Như đã nói, yếu tố đó giúp đưa đến một tuyệt vời lạ, mới và khiến cho chương trình lan tỏa hơn, nên chúng ta không thể vì khó, mà khước từ bí quyết làm mới đó. Thêm nữa, còn cần cả… cái gật đầu của nhà tài trợ. Thế nên, dù “Vấn đề còn mãi” không nhất quyết năm nào cũng phải có diva, thì vẫn không thể vắng các sao nhạc nhẹ, vì lẽ này hay lẽ khác. Thế nên, Tùng Dương vẫn phải có thôi. Ví như không có, thử xem! (cười)...

Đương nhiên, với những ngôi sao mà khả năng sân khấu của họ đã dạn dày, lại được đào tạo bài bản… thì tôi vẫn tin rằng họ sẽ luôn có những xử sự tao nhã, cởi mở và thông minh trên sàn diễn, mặc dầu đó là sân khấu nào.

Trở lại với “Điều còn mãi” sau 3 năm vắng bóng, động lực nào làm cho anh quyết phối mới gần như toàn bộ các ca khúc?

- Tôi không cho rằng đây là công tác chăm chút, mà chỉ là hoàn thiện nốt những phần việc mà các tác giả của những ca khúc vượt thời điểm kia đang khiến cho dở dang, do yếu tố kiện lúc đó chưa cho phép: chả hạn như cần sáng tác nhanh để dịch vụ chính trị, hay kỹ thuật thu âm, phối khí ngày ấy cũng chưa được giỏi như hiện giờ… Năm nay, tiện lợi cho tôi là “Điều còn mãi” có được một thời điểm chuẩn bị rất kỹ càng nên các bản phối của tôi cho nên cũng ra đời một bí quyết hứng thú và chăm chút hơn. Đây là mùa đầu tiên, tôi quyết định phối mới 100% tám ca khúc có trong chương trình.

Gắn bó với “Luala Concert” và “Nhân tố còn mãi”, anh nghĩ sao về việc: Phần nhiều các chương trình hòa nhạc lớn, nhận được sự đồng hành của các cơ quan, tổ chức lớn bây chừ đều chủ công bỏ ra cho các “sao ngoại”?

- Góc nhìn tưởng là xa đó, theo tôi lại mới chính là góc nhìn hẹp. Vì khi anh muốn xuất khẩu, không chỉ văn hóa, thì đầu tiên, anh phải sản xuất những “sức mạnh mềm” trong khoảng chính mình, anh phải cố mua cách thức “bán hàng” của bản thân, chứ không nên khiến cho một người “tìm hàng” mãi. Trước đó, người ta lùng tậu hàng Nhật, mà không bi ai nhân thức tới hàng Hàn Quốc, vì chưa bị “làn sóng Hallyu” hớp hồn, giờ thì sao? Trong dung mạo của một đất nước, không thể thiếu những “sức mạnh mềm” làm cho từ các giá trị văn hóa, mà trong đó dĩ nhiên không thể thiếu vẻ đẹp sang trọng của nhạc giao hưởng. Muốn vậy, chẳng thể thả nổi nó theo hoạt động mua bán, mà phải cần đến phổ quát cánh tay hơn nữa…

- Xin cảm ơn anh.

Nhạc sĩ È cổ Mạnh Hùng là chủ nhân của đa dạng giải thưởng âm nhạc thường niên do Hội Nhạc sĩ vn xét tặng. Anh cũng được mời làm cố vấn nghệ thuật và nhạc sĩ phối khí cho các chương trình hòa nhạc lớn như Luala Concert, “Điều còn mãi”… và thường được các nhạc sĩ, ca sĩ hàng đầu ở ta hiện nay như Dương Thụ, Thanh Lam, Trọng Tấn… mời hợp tác. Trong các công trình cá nhân, È Mạnh Hùng cũng là một nhạc sĩ rất chịu khó khám phá sáng tạo. Đầu năm nay, anh đã thi hành chương trình “Khúc giao hòa ngày xuân” - thí điểm âm nhạc táo tợn pha trộn giữa nhạc nhẹ, giao hưởng và nhạc dân tộc. Hay lúc trước, là trộn jazz với… chèo.

Tham khảo thêm: tinmoinhat